به تازگي ITU انديس توسعه ICT تازه خود را منتشر كرده است كه در آن 11 شاخص ICT را در 154 كشور با مقايسه 2002 تا 2007 اندازه گيري شده است. ايران در رده 78 ام قرار دارد. در سال 2002 در رده 92 ام بوده. چارچوب نظري شان در فرآيند تكاملي كشورها براي رسيدن به جامعه اطلاعاتي، بر پايه مدل 3 مرحلهاي زير بوده است:
گام 1- آمادگي ICT ،بازتابي از سطح زيرساختهاي شبكهاي و دسترسي به ICT
گام 2- قوت ICT ، بازتاب سطح استفاده از ICT در جامعه
گام 3- تاثير ICT ، بازتاب نتايج كاربرد كارآمد و قابل اجراي ICT
11 شاخص سنجيده شده در IDI به همراه درصد هر شاخص و وزن هر فاكتور
1- چارچوبهاي نظري ديگري هم وجود دارد كه بهتر از اين مدل سنتي ميتوانند بكار روند.
2- موضوع دسترسي با اينترنت موبايلي فاكتور مهمي براي سنجش بوده
3- شكاف ديجيتالي ميان برخي كشورهاي بالا در IDI با سطوح پايين آن، اندكي كاهش يافته است كه قسمتي از آن بدليل نفوذ تلفن موبايل بوده است.
4- كشورهاي توسعه يافته سطح بالاتري از كاربرد آي سي تي (ICT use) دارند اما كشورهاي درحال توسعه در طول 5 سال 2002 تا 2007 پيشرفت بيشتري در دسترسي بهICT داشته اند، ولي كاربرد ICT در آنها هنوز كند است – چون يا در دسترس نبوده برايشان يا هزينه بالايي داشته) . گزارش نشان ميدهد پيوند نيرومندي ميان سطح ICT با ميزان درآمد وجود دارد كه شوربختانه پيوندشان هم در زمان رشد دارد.(نقش ICT4D اينجا رو ميشه)
5- گزارش نشان ميدهد كه استفاده از ICT در پي دسترسي به ICT بدست مي آيد.(نقش ICT4D اينجا رو ميشه) كشورهايي كه در سال 2002 IDI بالايي با استفاده از امتياز دسترسي داشتند، در 2007 در مقدار استفاده (كاربرد) ICT بالا هستند.
6- در مقايسه با كاربرد ICT، مهارت ICT جدا از سطح توسعه يافتگي و به يك درجه ميان كشورها توزيع شده است.(نقش وبلاگ هايي كه به وب و كامپيوتر مي پردازند دست كم اينجا رو ميشه)
7- در نبود استفاده فراگير از ICT در برخي كشورهايي، تاثير ICT براشون هنوز ضعيف است. درحاليكه كشورهاي كه سطح مهارتي بالايي دارند (اروپاي غربي و برخي از كشورهاي آسياي مركزي) به سرعت از كاربرد ICT و تاثيرش در توسعه اجتماعي و اقتصادي بهره برداري ميكنند.(نقش ICT4D اينجا رو ميشه)
8- چون رشد IDI از سال 2002 تا 2007 براي كشورهاي توسعه نيافته بيش از رشد كشورهاي توسعه يافته بوده، پس شكاف ديجيتالي جهاني ميان اين دوگروه كشورها بايد كم تر شده.
ولي گويا نه اينجوري نيست. چون در گزارش آمده:
- با توجه به افزايش سطح دسترسي به ICT و افزايش سطح كاربرد آن، كماكان مقدار شكاف ديجيتالي در دوره 5 ساله يكسان مانده است.
9- با توجه به وضعيتي كه ما خودمان داريم ميبينيم در ايران و رتبه اي كه ايران ميان كشورها بدست آورده، معلوم ميشه كه رسيدن به رتبه هاي بالاتر چندان دور از ذهن هم نيست.
10- از بين 3 فاكتور محاسباتي براي اندبس گذاري ، عامل هايي كه در هر حال ميشه بهشون پرداخت تا به جامعه اطلاعاتي نزديك شد يا در واقع در انحصار دولت نيستند، كم هستند مانند سواد، شمار كاربران.ضمن اينكه وزن دسترسي (access)، كاربرد(use) هر كدام دوبرابر وزن مهارت(skill) در نظر گرفته شده.
11- موضوع كاربري كاربران ديده نميشه در فاكتورها. اينكه چقدر آنلاين هستند، چه كاربردهايي براي كاربران مطرح است، اندازه محتواي توليد شده در يك كشور يا توليد محتواي اينترنتي مانند وبلاگ و ميل
12- سواد وبي و چيزهايي مثل اين اصلا در آن مطرح نبوده. چون هيچ كدام از سه فاكتور مهارتي به چنين جستارهايي نميپردازند.
13- وزني كه اينترنت در زندگي آدم ها داره هم با اين فاكتورهايي كه هست نميشه بيان كرد هم من نميفهمم كه چرا جامعه اطلاعاتي را با اينترنت تنها ميسنجند؛ جامعه اي كه ابعاد اطلاعاتي پيدا كرده باشه – برابر كتاب گيدنز-تنها اينترنت نيست كه. تازه خدمات اطلاعاتي، سرويس هاي آنلاين مانند اي-سرويسها كجا سنجيده ميشوند.
14- كشورهايي كه جامعه اطلاعاتي در آنها بالنده شده سطوح ICT ، موازي هم شده اند(هم شيب اند).
15- IDI از ادقام شاخص فرصت ديجيتالي و فرصت ICT اي، بدست آمده است. كه بر خلاف ديگر شاخصها، در اين شاخص ضرايب وزن هر شاخص و زيرشاخصهاي آن به صورت آماري محاسبه ميشود. كه معيار دقيقتري بدست ميآورد. معيارهاي زيرساختها،دانش، كيفيت و استفاده واقعي از ICT و توانايي اجرا (affordability) در روش DAI مطرح بوده. DOI بر پايه 11 شاخص مجزا در 3 بخش اصلي فرصتها، زيرساختها ، كاربردها انديس گذاري ميكرده است. DOI-OI روي ICT هاي سنتي تمركز داشته مانند تلويزيون، تلفن ثابت و آموزش. در TAI به اينكه كشورها چقدر در توليد و كاربري از فنآوري مشاركت دارند توجه ميشده است اينكه مهارت انساني در عصر شبكه اي بنا مي كنند و در انديس گذاري ICT Opportunity به چگالي اطلاعاتي (infodensity) و استفاده بري از اطلاعات(info-use) در گروه هاي شبكه، مهارت، ادراك و شدت استفاده (Intensity of use)
-يعني اينكه اين معيارها رو داشتن و در IDI امسال با درنظر گرفتن آنها چنين شاخص هاي را كه جدول آمده اند را گرفتند. پس بايد پذيرفت كه اين شاخص هاي اندازه گيري، بهتر جامعه اطلاعاتي شدن رو نشون ميدند !
16- پيوند نيرومندي ميان سطوح ICT و هزينه هاي ICT برقرار است. سبد هزينه ICT با اندازه IDI .(سبد هزينه = price basket)
17- در اقتصادهايي با هزينه نسبي پايين سطوح نسبي بالاتري در ICT دارند و اقتصادهايي با هزينه نسبي بالا سطوح نسبي پايين تري در ICT دارند. اين موضوع اهميت سياست گذاران را براي شناسايي هزينه خدمات ICT تاييد مي كند. قرار است در نسخه هاي پسين اين گزارش هزينه توسعه را بر زمان براي كشورها پايش كنند. (نقش ICT4D اينجا رو ميشه باقلوا)
18- ايران به حهت ارزاني هزينه هاي تلفن ثابت، ميان كشورها در رده نخست قرار دارد.
